Magiak idendifikatzen du gizakiak lege naturalak ezagutza, fakultate eta gizakiz gaindiko teknika berezien bidez alda dezakeen sinesmen eta errito bilduma. Magia erlijio sinesmenatik ezberdintzen da adibidez ohizko eta markatua den ezaugarrian eta kausa-ondorio eraginaren erlazioan. Ekintza magikoak egin daitezke hitzen bidez (konjurio, sorginkeria, exortzismo edo enkantamenduaren bidez), objetuen bidez (kutun, higo, fetitxe, zinopari, makilatxo miragarri, edarien bidez, eta beste sustantzia batzuen bidez ur bedeinkatuakbezala, bortusain bezalako landareak, magia beltzean erabilitako irudi antromomorfoak...) eta errituen bidez (exortzismoa, fumigazioa, sahiesbidea, oliotzea, murgilketa, espiazioa, ugalkortasuna, pasatzekoa, fundaziokoa, trantzekoa, igartzekoa, dantzakoa, musikakoa, e.a....). Mendebaldeko tradizioak magia mota batzu bereiztu ditu: magia natural edo txuria; deabru magia edo beltza; magia homeopatikoa edo analogiazkoa; eta magia kutsakorra edo kontaktuzkoa.
lunes, 24 de mayo de 2010
magia eta sorginkeriak
lunes, 17 de mayo de 2010
orain informazioa erderaz.
La creencia en la brujería es común en numerosas culturas desde la más remota antigüedad, y las interpretaciones del fenómeno varían significativamente de una cultura a otra. En el occidente cristiano, la brujería se ha relacionado frecuentemente con la creencia en el Diablo, especialmente durante la Edad Moderna, en que se desató en Europa una obsesión por la brujería que desembocó en numerosos procesos y ejecuciones de brujas (lo que se denomina "caza de brujas"). Algunas teorías2 relacionan la brujería europea con antiguas religiones paganas de la fertilidad, aunque ninguna de ellas ha podido ser demostrada. Las brujas tienen una gran importancia en el folclore de muchas culturas, y forman parte de la cultura popular.
Si bien éste es el concepto más frecuente del término "bruja", desde el siglo XX el término ha sido reivindicado por sectas ocultistas y religiones neopaganas, como la Wicca, para designar a todas aquellas personas que practican cierto tipo de magia, sea esta maléfica (magia negra) o benéfica (magia blanca), o bien a los adeptos de una determinada religión.
Un uso más extenso del término se emplea para designar, en determinadas sociedades, a los magos o chamanes.
lunes, 10 de mayo de 2010
martes, 4 de mayo de 2010
martes, 27 de abril de 2010
sorginaren esanahia
Sorginak Euskal Mitologiaren arabera Mariren leizeetan haren neskame dauden ahaideak dira. Gauetan akelarre izeneko bilerak egiten dituzte. Zuberoan Belagile izena hartzen dute.
Batzuetan, sorginak lamiekin nahasten dira, nahiz eta izaki bera ez izan. Haiekin eta batez ere jentilekin batera, historiaurreko monumentu megalitikoak eraiki izana egozten zaie tokiko usadioen arabera, hau da, trikuharri, harrespil eta zutarriak.
XV-XVI-XVII. mendeetan, Europa osoan bezala, Euskal Herrian sorginen aurkako hainbat epaiketa egin ziren, batez ere 1609an Pierre de Lancre epaileak Lapurdin egindakoa eta 1610an Logroñoko prozesuan Zugarramurdiko akelarrearen aurka. Auzi hauetan guztietan herri-sineskerak, erlijioa, auzokideen arteko liskarrak eta politika elkarrekin nahasita zeuden.
martes, 20 de abril de 2010
ipuina!
AKELARRE-AQUELARRE
Zugarramurdin leize haundi ta zabalak daude eta haietako batean ain zuzen ere aintzinan sorgiñak euren billerak egiten zituzten.Badago Akelarren-Leze izeneko leizezulo bat,eta leize honetara sartu baiño lehen badago zabalkunde bat Akelarre deitzen dana,hau da,akerraren larrea.Leizearen barruan badago harri hueko bat,lehio bat bezalakoa eta han esaten dutenez exeritzen zan Deabrua akerraren itxura zuelarik.Akelarreak sorgiñen bilerak ziren,sorgiñak egaz etortzen ziren aari edo aker baten gaiñean ta akelarrera iristerakoan dantza egiten zuten,zarata handia eginez,txistua ta alboka erabiltzen zuten askotan.Sorgiñek umeak ekartzen zituzten igelak ta zapoak gordetzeko.Momentu garrantzitsuenetariko bat akerra etortzen zenean zen,akerra edo deabrua aker itxurarekin.Exerleku Berezian exeritzen zen eta beste guztiak adoratu behar zuten.Sorgiñ berriak muxu bat ematen zioten eskuan (aker hanka) edo bestela ipurdian batzuk esaten dutenez.Billeran zeudenak akerrari ogia,arraultzak ta dirua ematen zioten,eskeintza bezela.Geroago,denek Meza Beltza egiten zuten Kristautasuna ukatuz ta bukatzen zenean Jai Alai bat egiten zuten,larrugorritan dantzatzen.Baiña beno,beste batzuk esaten dutenez meza beltza akelarreren hasieran egiten zuten.Akelarreak XVI ta XVII.mendeetan oso famatuak ta ospe handienetakoak izan ziren Euskal Herrian.Inkisizioak sorgiñ asko erre zituzten akelarretan parte hartzeagatik.Akerra edo Deabrua bere jatorrian euskal ohituren Akerbeltz berbera zen,baina denborarekin jendeak Deabruan bihurtu zuten.

